HistoryCast Nedeljom UŽIVO u Akademiji 28, sedmog oktobra u 19:30. Karte na tickets.rs

Ako je Stefan Nemanjić Prvovenčani, kako se gotovo vek i po pre njegovog krunisanja u jednom savremenom dokumentu pojavljuje srpski vladar sa kraljevskom titulom?

Papa Grgur VII se 9. januara 1078. godine obraća Mihailu Vojislavljeviću kao rex Sclavorum – kralju Slovena. Te dve reči otvaraju čitav politički svet koji je kasnije ostao u senci Nemanjića: Duklju kao jedno od glavnih središta srpske državnosti u XI veku, vladare koji su ratovali sa Vizantijom i pregovarali sa Rimom, kao i dinastiju koja je od primorske kneževine stvorila jednu od najznačajnijih država tadašnjeg Balkana.

U ovoj epizodi Nikola Đukić i dr Nikola Piperski vraćaju se u vreme Jovana Vladimira, vladara i mučenika čiji je kult nadživeo državu kojom je upravljao. Priča zatim vodi do Stefana Vojislava, pobednika nad vizantijskom vojskom, njegovog sina Mihaila, veštog diplomate koji je svoj položaj gradio između Carigrada i Rima, i Konstantina Bodina, koji je tokom ustanka 1072. godine proglašen za cara Petra III, a kasnije proširio vlast Vojislavljevića prema Raškoj i Bosni.

Upravo zbog papinog pisma Mihailo se u srpskoj istoriografiji smatra prvim srpskim kraljem, preciznije, najranijim srpskim vladarom čija je kraljevska titula potvrđena savremenim izvorom. Sam čin krunisanja, vreme kada je obavljen i priča o kruni poslatoj iz Rima ostaju mnogo manje izvesni nego što ih popularna istorija obično predstavlja.

Šta je titula rex Sclavorum zaista značila? Kako se Duklja oslobodila vizantijske vlasti i izrasla u kraljevinu? Koliko možemo verovati kasnijem Letopisu popa Dukljanina? Zašto su vladari koji su prethodili Nemanjićima danas svedeni na nekoliko imena, nekoliko redova i jedan oštećeni portret u stonskoj crkvi?

Pričamo o državnosti pre Nemanjića, vremenu u kojem su se vlast, vera i kraljevsko dostojanstvo gradili između Jadrana, Vizantije i Rima.